ΚΗΡΗΘΡΕΣ - ΚΩΣΤΑΣ ΒΑΡΝΑΛΗΣ

(αποσπασματικά ποιήματα από την συλλογή ΚΗΡΗΘΡΕΣ)

Τρέξε, πριν με βάλουνε
στο χώμα, ω Έρωτά μου,
να οραματισθείς βαθιά
στα μάτια τα νεκρά μου,

που θα λαχταρίζουνε
ορθάνοιχτα ακόμα
τα χρυσά σου τα μαλλιά
και τ' ασημένιο χρώμα

και δακρυών χιονόνερο
στερνό θε ν' απολύσουν,
τη θολήν εικόνα σου
ν' ακριβοκαθαρίσουν,

όχι νάν τη σβύσουνε,
γιατί άλυωτη θα μένη
στο πετράδι των ματιών διαμαντοσκαλισμένη!

................................................

- Σκιά τι μ' έκοψες το δρόμο ;
Η αχνάδα σου πάνω σου σκύβει
και μου λυγά τον μαύρον ώμο
σαν ένα σώμα από μολύβι !

- Αγάπα με. Είμαι τ' όνειρό της
το αίμα της μ' έχει κοκκινίσει
και ιδρώς από το μέτωπό της,
για μια στιγμή έχω ξεγλυστρήσει,

για νάρθω να με δεις και κρίνεις
σε με για σένα τι υποφέρει !
Και τόσα απ' τα νερά της λίμνης
φεύγω και σβύνω κάθε αστέρι

και πάω ν' ανοίξω της πετώντας
νέα μνήματα μεσ' τη(ν) ψυχή της,
ως που η αυγή λευκή φωτώντας
μαύρη με κάνει συλλογή της !

- Σε μένα - ω - μείνε ακόμα, ακόμα
και εμέ το νου να χιλιοσκάψεις
ή πάρε μου όλο μου το σώμα
μεσ' την ψυχή της να το θάψεις !

..........................................................

ΜΟΝΟ

Μόνο να στέκω απέναντί σου,
- εάν μπορώ να στέκω ορθός -
να θάβεται στην αρετή σου
νεκρός της σάρκας μου ο βυθός

κι όντας για με συ αιώνιος γρίφος,
σαν σβύνει ο ήλιος μακριά,
μεσ' στο νειοξύπνητό σου στήθος
να πέφτει μόνο μου η σκιά !

............................................................

ΓΙΑ ΠΕΙΣΜΑ

Αντί στο πόδι μου να λυώνω,
θέλω να βράζει μου η ψυχή
και με τα χείλη ν' αγκυλώνω
το πλέον σαρκικό κορμί

και τρελλαμένος να του λέγω
στης συνειδήσεως τον χαμό :
"από το πείσμα μου εγώ κλαίγω
δεν σ' αγαπάω, σ' επιθυμώ!".


.................................................................

ΤΕΛΟΣ

Τα πόδια μου αιμοστάζουν απ' το δρόμο
και ο ανασασμός πληθαίνεται στα χείλη,
γύρε να δεις τον άγριό σου νόμο !
απ' το νερό που ήπιαμε ένα δείλι
σκυμμένοι στο τρεχάμενο τ' αυλάκι
επήρα, ω Λήθη κι' έφκιασα φαρμάκι !

.....................................................................

Στ' αλύγιστά σου στήθη, οπού κανένα
μολυσμού δεν τα τόνισε τ' αγέρι,
που τα βλέπει κι ακούει ωριμασμένα
ο καθρέφτης σου μόνο και το χέρι,

της παρθενιάς τα νέφη να χωρίσω !
με δύναμη χίλιων χαλκών ασπίδων
απονήρευτος δράκος να φρουρήσω
τα μήλα τα χρυσά των Εσπερίδων !

Ω ! κι' όταν σκουλαρήκια  το Φεγγάρι
κρεμά του μοσκανανθρεμμένου θύμου
στα δέντρα κυνηγώντας κάποια Χάρη,

να σέρνουμε !..... χωρίς να σου μιλάνε
τα χείλη μου, όπου θάτρεμε η ψυχή μου,
λευκά την παρθενιά σου να φιλάνε !

ΤΙΤΟΣ ΠΑΤΡΙΚΙΟΣ

Από την ποιητική συλλογή "Λυσιτελής πόθος"

ΤΟ ΦΑΡΜΑΚΟ

Υπάρχουν πράγματα που ακόμα
θέλω να κρατάω κρυφά
υπάρχουν πρόσωπα που δεν κατονομάζω
μ' όλο που συνεχώς απομακρύνονται
κι ούτε που θα' ταν τρομερό
αν αποκάλυπτα τα πάντα
μόνο που η αποσιώπηση
είναι κι αυτή ένα φάρμακο
για την καταπολέμηση της λήθης.


ΠΟΛΛΑΠΛΟΙ ΚΟΣΜΟΙ

Δεν φτάνει μία μόνο γλώσσα
για να χειρίζεσαι τα πράγματα
και πιο πολύ δεν φτάνει
για να κρατήσεις, να χάσεις έναν άνθρωπο.
Προπάντων δεν φτάνει μοναχή της
η γλώσσα του κορμιού στον έρωτα
χρειάζονται δύο και τρεις και παραπάνω
γλώσσες με λόγια, με σχέδια,
με χρώματα, με μουσική.
Γνωρίζουμε, ψηλαφούμε, γνωριζόμαστε
μέσα σε κόσμους πολλαπλών γλωσσών.

ΟΠΩΣ Η ΘΑΛΑΣΣΑ

Ήταν κι εκείνη όπως η θάλασσα

δεν παραδόθηκε ποτέ στον ήλιο

ούτε νοιαζόταν να τον σαγηνεύσει.

Ωραία γινόταν λίγο πριν απ' την ανατολή

ή λίγο μετά το ηλιοβασίλεμα.

ΟΙ ΕΡΩΤΕΣ

Ένας έρωτας γεννιέται μες στον έρωτα

μεγαλώνει μες στα σπλάχνα του

απλώνεται στον χώρο του, τον κατοικεί

επιθυμεί διάρκεια, διεκδικεί χρόνο

κυριαρχεί, απολαμβάνει την υπεροχή του

και μόλις αρκεστεί στα κεκτημένα

άλλος έρωτας γεννιέται μες στα σπλάχνα του

μεγαλώνει, απλώνεται στο χώρο του

απειλεί να τον κατασπαράξει.

Όμως οι έρωτες κάποτε παύουν

να τρέφονται με σάρκες ανταγωνιστών

ανταλλάσσουν μόνο πέτρινα ομοιώματα

που μένουν αναλλοίωτα μέσα στις φθορές

που συνυπάρχουν χωρίς άσκοπες εχθρότητες

περίπου φιλικά, όπως οι προτομές

αντιπάλων ηγετών στα νεκροταφεία.

ΣΥΝΕΠΑΦΕΣ

Δίχως άγγιγμα και γνώση του αλλουνού κορμιού

οι άνθρωποι δεν μοιράζονται τα μυστικά τους.

Όταν οι άνθρωποι δεν έχουν άλλα πια ν' αποκαλύψουν

άπληστοι κι έρημοι προφασίζονται το σμίξιμο σωμάτων.

ΑΝΤΟΧΗ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ

Ίσως από το σώμα
εκείνο που περισσότερο ξεχνιέται
να είναι η ηδονή.

ΕΤΗ ΦΩΤΟΣ

Οι απέραντες εκτάσεις μετρημένες
μ' έτη φωτός δεν μου λένε τίποτα.
Εσύ ήσουνα λίγα μέτρα μακριά
και δεν μπορούσα να σ' αγγίξω
σαν απλησίαστο απλανή αστέρα.

Η ΣΑΡΚΑ

Η σάρκα μου
πάντα πονάει στα χτυπήματα
πάντοτε χαίρεται στα χάδια.
Ακόμα τίποτα δεν έμαθα.

ΑΦΘΑΡΣΙΑ ΤΗΣ ΥΛΗΣ

Λέξεις που δεν ειπώθηκαν,
μ' έναν νυχτερινό απόηχο μονάχα, μάταιες,
αισθήματα ρευστά που πρόσκαιρα
υποτάσσονταν στο σχήμα του κορμιού,
διαβατικές γυναίκες, επιθυμίες
ακόρεστες κι όμως χωρίς αντίκρισμα
(ίσως και δίχως θέληση να υπάρξουν...)

Τόσα όστρακα νεκρά και πετρωμένα
σκεπάζοντας σιγά - σιγά τη γλώσσα
τους βρόγχους, τα πλεμόνια,
σκεπάζοντας τα ύφαλα
αυτού του εγκαταλελειμμένου πλοίου.

ΠΡΟΦΑΣΗ

Ξεκίνησα να γράψω κάτι
μα το ξέχασα.
Δεν υπήρχε τίποτ' άλλο
από σένα.

ΠΟΙΝΗ

Κάθε που θέλω να τιμωρήσω τον εαυτό μου
λιγοστεύω τις φορές που σε κοιτάω.

CAUSA

Κάθε που ξημερώνει
μισώ τη μέρα
που μ' εμποδίζει
να σε σκέφτομαι.

ΜΟΝΟΛΟΓΟΣ

Ξεριζώνω τις λέξεις μία - μία
απ' το λαρύγγι μου.
Αν στάζουν αίμα
τύλιξ' τες στο μαντήλι σου
τύλιξ' τες με μπαμπάκι
ή πάλι πιάσε τις με τη λαβίδα
και πές :
" Έτσι τα λέει,
για εντύπωση".
Κάνε επιτέλους ότι θες.
Όμως δεν φτάνει πια η σιωπή
δεν φτάνουν πια τα λόγια.
Ξεριζώνω μία - μία σκέτες λέξεις
και σου τις στέλνω.

ΜΕΓΑΛΟ ΓΡΑΜΜΑ
XIV

Έγινε ξαφνικά
όπως ξαφνικά έρχεται η άνοιξη.

Μιλούσα γι' αγάπη
κι η αγάπη ήσουν εσύ
μιλούσα για το φιλί
και το φιλί ήσουν εσύ,
με τ' όνομά σου,
τη διεύθυνση του σπιτιού σου,
το δειλινό χαμόγελο
που μόνο εγώ μπορούσα να το βλέπω.
Πώς να υπάρξει τώρα
εκείνο το χαμόγελο
όταν κανείς δεν το καταλαβαίνει ;
(Μα  κι αν το καταλάβει
θα πάψει πια να' ναι το ίδιο.)
Πώς να υπάρξει εκείνη η μουσική
που μου ζητούσες να σφυράω ;
Πόσες φορές την εμπιστεύτηκα
στον νυχτερινό άνεμο
στα κουρασμένα ηλεκτρικά.
Την άκουσες ποτέ ;
Ήταν για σένα.
Δεν το παραδεχόμουνα.
Μα ήταν.

.................................................

Όπου μ' άγγιζες πονούσα.

Όπου δεν μ' άγγιζες

πονούσα.

Και μέσα μου φούσκωναν ολόκλειστα

τα δικά μου τα ποτάμια

που θα μπορούσα να ποτίσουν

όλα τα λησμονημένα περιβόλια.

Παιδικός έρωτας. Ο πρώτος αγιασμός της ψυχής μας.........

Βέβαια, ο Μαθιός είπε και το άλλο : "θα σου' ρθει όταν θα' σαι έτοιμος, όταν θα μάθεις να ερωτεύεσαι πραγματικά, όταν δηλαδή, θα καταλάβεις πως το βάθος, η ποιότητα μιας ερωτικής σχέσης, δεν κρίνεται από την αρχή της αλλά από το τέλος της, όταν θα μάθεις ν' αγαπάς τον άλλο, όχι γιατί σε κάνει ευτυχισμένο, αλλά γιατί είναι ικανός για την ευτυχία, όταν και οι δύο, φορτωμένοι μπαχαρικά, εξωτικά αρώματα και γιρλάντες εξαίσιας μνήμης, θα αναχωρούν για νέα ταξίδια, όπου οι πληγές γίνονται τριαντάφυλλα. Μα αυτό απαιτεί την ύψιστη εντιμότητα της ψυχής σου : Να απαλλάξεις την αγάπη σου από τον εγωισμό της. Τότε είναι σίγουρο πώς, παρά τις τρέλες που θα κάνουν τα συναισθήματα, στο τέλος θα μείνει ένα απόσταγμα ακριβό, συρμαγιά πλούσια και φανταχτερή για ένα νέο σεργιάνι, κατά τις επιθυμίες σου. Μόνο οι εξουσιαστικές σχέσεις αφήνουν πίσω τ' άπλυτά τους κι ο κόσμος γίνεται φτωχότερος"...............................
...................... Χαμογέλασε. Παιδικός έρωτας. Ο πρώτος αγιασμός της ψυχής μας.

(απόσπασμα από το Μυθιστόρημα του Χρόνη Μίσσιου " ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ ΕΙΝΑΙ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΟ ΓΕΡΑΝΙ").

ΣΧΟΛΙΟ ΣΤΟ ΑΣΜΑ ΑΣΜΑΤΩΝ

Του Χρήστου Γιανναρά


Γνωρίζουμε τον έρωτα μόνο στην απόσταση της αποτυχίας. Πριν την αποτυχία δεν υπάρχει γνώση, η γνώση έρχεται πάντα μετά τη βρώση του καρπού. Σε κάθε έρωτα ξαναζεί η εμπειρία της γεύσης του παραδείσου και της απώλειας του παραδείσου. Σπουδάζουμε τον έρωτα μόνο εξόριστοι από την πληρότητα της ζωής που αυτός χαρίζει.

Στην εμπειρία του έρωτα είμαστε όλοι πρωτόπλαστοι. Η πείρα των άλλων δεν μας μαθαίνει τίποτα για τον έρωτα. Είναι για τον καθένα μας το αρχέγονο και μέγιστο μάθημα της ζωής, η αρχέγονη και μέγιστη εξαπάτηση. Μέγιστο μάθημα, γιατί σπουδάζουμε στον έρωτα τον τρόπο της ζωής. Και μέγιστη εξαπάτηση, αφού αυτός ο τρόπος αποδείχνεται ανέφικτος για την ανθρώπινη φύση μας.

Η ανθρώπινη φύση μας (αυτό το ακαθόριστο κράμα της ψυχής και του κορμιού μας) "ξέρει", με φοβερή οξυδέρκεια πέρα από νοήματα, πώς η πληρότητα της ζωής κερδίζεται μόνο στην αμοιβαιότητα της σχέσης. Στην αμοιβαία ολοκληρωτική αυτοπροσφορά. Γι 'αυτό και επενδύει η φύση μας στον έρωτα όλη την απύθμενη δίψα της για ζωή. Δίψα του κορμιού και της ψυχής μας.

Διψάμε τη ζωή, και το ενδεχόμενο της ζωής περνάει μόνο μέσα από τη σχέση με τον Άλλον. Στο πρόσωπο του Άλλου αναζητάμε τη δυνατότητα της ζωής - την αμοιβαιότητα στη σχέση. Ο Άλλος γίνεται το "σημαίνον" της ζωής, η αισθητή ανταπόκριση στη πιο βαθιά και κυρίαρχη της φύσης μας επιθυμία. Ίσως αυτό που ερωτευόμαστε να μην είναι το πρόσωπο του Άλλου, αλλά η δίψα μας ένσαρκη στο πρόσωπό του. Ο Άλλος να είναι πρόσχημα κι η αυτοπροσφορά μας αυταπάτη.
Όμως κι αυτό θα διαφανεί μόνο στην απόσταση της αποτυχίας.

Μετά την αποτυχία ξέρουμε ότι ο έρωτας είναι ο τρόπος της ζωής, αλλά τρόπος ανέφικτος για την ανθρώπινη φύση μας. Η φύση μας διψάει απεγνωσμένα τη σχέση, δίχως να ξέρει να υπάρχει με το τρόπο της σχέσης. Δεν ξέρει να μοιράζεται, να κοινωνεί. ξέρει μόνο να ιδιοποιείται τη ζωή, να την κατέχει και να την νέμεται. Αν η γεύση της πληρότητας είναι κοινωνία της ζωής με τον Άλλον, η ορμή της φύσης μας αλλοτριώνει την κοινωνία σε απαίτηση ιδιοκτησίας και κατοχής του Άλλου. Η απώλεια του παραδείσου δεν είναι ποτέ ποινή, είναι μόνο αυτοεξορία.

Τον τρόπο της ζωής τον σπουδάζουμε πάντοτε σαν χαμένο παράδεισο. Τον ψηλαφούμε στην στέρηση, στο εκμαγείο της απουσίας του. Έγγλυφο ίχνος του τρόπου της ζωής είναι η πίκρα της μοναξιάς στη ψυχή μας, η ανέραστη μοναχικότητα. Γεύση θανάτου. Με αυτή τη γεύση μετράς τη ζωή. Πρέπει να σε ναυτολογήσει ο θάνατος για να περιπλεύσεις τη ζωή, να καταλάβεις ότι πρόκειται για την πληρότητα της σχέσης. Τότε ξεδιακρίνεις τις ακτές του νοήματος : Ζωή σημαίνει να παραιτεί σαι από την απαίτηση της ζωής για χάρη της ζωής του Άλλου. Να ζεις, στο μέτρο που δίνεσαι για να δεχθείς την αυτοπροσφορά του Άλλου. Όχι να υπάρχεις, και επιπλέον να αγαπάς. Αλλά να υπάρχεις μόνο επειδή αγαπάς, και στο μέτρο που αγαπάς.

Διψάμε τη ζωή και δεν την διψάμε με σκέψεις ή νοήματα.Ούτε και με τη θέλησή μας. Την διψάμε με το κορμί και τη ψυχή μας. Η ορμή της ζωής, σπαρμένη μέσα στη φύση μας, αρδεύει κάθε ελάχιστη πτυχή της ύπαρξής μας. Και  είναι ορμή αδυσώπητη για σχέση, για συν-ουσία : Να γίνουμε ένα με την αντι-κείμενη ουσία του κόσμου, ένα με το κάλλος της γης, την απεραντοσύνη της θάλασσας, τη νοστιμιά των καρπών, την ευωδιά των ανθών. Ένα κορμί με τον Άλλον. Ο Άλλος είναι η μόνη δυνατότητα να έχει αμοιβαιότητα η σχέση μας με τον κόσμο. Είναι το πρόσωπο του κόσμου, ο λόγος κάθε αντι-κείμενης ουσίας. Λόγος που απευθύνεται σε μένα και με καλεί στην στην καθολική συν-ουσία. Μου υπόσχεται τον κόσμο της ζωής, το έκπαγλο κόσμημα της ολότητας. Στη μία σχέση.

Όταν γεννιέται ο έρωτας , γεννιέται η ζωή. Έκθαμβοι ψηλαφούμε την ένδεια του βίου να μεταμορφώνεται σε πλούτο απρόσμενης ζωής. Καθημερινές στιγμές ρουτίνας μεταλλάζουν σε εμπειρία γιορτής, γιατί η καθημερινότητα σαρκώνει τώρα την αμοιβαιότητα της σχέσης. Ούτε χρόνος υπάρχει με παρελθόν και μέλλον, ούτε χώρος εγγύτερος κι απώτερος. Ο χρόνος είναι μόνο παρόν, κι ο χώρος μόνο αμεσότητα παρουσίας. Χώρος αχώρητος η αδιάστατη εγγύτητα του Άλλου, και άχρονος χρόνος η πληρωματική διάρκεια της αμοιβαίας αυτοπροσφοράς.

Ο έρωτας είναι ή αμοιβαία θυσιαστικός, ή σπαραγμός και ρήξη - συμβιβασμός δεν υπάρχει........
.......................................
Επιτίθεται η ψυχή σε αυτό που της λείπει, μήπως και δικαιώσει τη δική της έλλειψη. Μήπως και "εκπνευματώσει" τη στέρηση.

[ Είναι που ξέρει καλά η σκύλα η ηδυπάθεια να ζητιανεύει πνεύμα, όταν της αρνούνται τη σάρκα].

(αποσπάσματα).

4 ποιήματα αναζητούν τον Έρωτα

1.

Μ' ένα πλοίο πηγαίναμε
οδηγούσε το ακρόπρωρο στο μαύρο
ζώστηκα σπαθί να πολεμήσω
ήρθε και στο στόμα βαμβάκι μου έβαλε
κι όπως έτοιμος ήμουν να πω
δεν την αντέχω πια την παρθενία
άνεμος Κυρίου μας ξενίτεψε
κι άλλο δεν είδα.

                                              Ελευθερία Σαπουντζή
                                (από την ποιητική συλλογή : Η κλινήρης Δευτέρα)


2.

Ξέφυγε ένα βλέμμα σου
και πήρε πορεία για τ' άστρα.
Χάραξε μια θολή γραμμή
και τράβηξε πέρα
για να χαθεί
μαζί με του σύγνεφου την πλέρια απουσία
να γίνει ένα
με τις ανάσες τ' ουρανού
να σε βρίσκω εκεί
τις ώρες που σε θέλω
και δε σ' έχω....

                                             Ρένα Ρηνιώτη - Ξενιού
                                       (από τη ποιητική συλλογή : νυχτερινή ομολογία)

3.

Προσπαθώ να σ' αγγίξω και φεύγεις
κρύβεσαι από μια οφθαλμαπάτη
στο παίξιμο των βλεφάρων μου
τρέχεις να κρυφτείς
περιορισμένος ο χώρος μου
στην απεραντοσύνη της φυγής σου.

Έχεις φύγει και εγώ αποκοιμήθηκα στ' όραμά σου
έχεις ταξιδέψει σε μέρη ξένα
εκεί που ποτέ δεν θα καταφέρω να σε βρω
εκεί που εισιτήριο δεν υπάρχει
ακόμη κι αν ο νους ταξιδέψει με ταχύτητα φωτός
Σκιές παντού τυλίγουν στον καθρέπτη το είδωλό σου
Εκείνο που αιώνια θα κρατώ ως Θεϊκό φυλαχτό.

                                                     Δημήτρης Σβάρνας { ΟΝΕΙΡΟΠΑΓΙΔΑ }

4.

Έτσι ακουμπώντας επάνω σου
λευκή σελίδα
Γράφεται μόνο του το ποίημα. Γέμισε το δωμάτιο
η μυρωδιά χαρτί που καίγεται.
Έτσι όπως ακούμπησα, γράφτηκε μεμιάς
ιστορία.
Όλων των εραστών που υπάρχουνε γιατί ποτέ
δεν συναντήθηκαν,
των τραγικών και αιφνιδίων θανάτων
των ονομάτων που όλα γίναν εύηχα.
Έτσι που ακούμπησα γόνατα στα γόνατά σου
μηρό σε μηρό στόμα σε στόμα
έγινα ηρωίς και τραγική.
Εισήλθα πια κι εγώ στων δύο τις ιστορίες.

                                                    Ελευθερία Σαπουντζή
                                    (από την ποιητική συλλογή : Σε χρόνο Αιωνίως Ενεστώτα)