ΤΑ ΠΙΚΡΑ ΦΥΛΛΑ ΤΗΣ ΔΑΦΝΗΣ

Από την ποιητική συλλογή "ΤΑ ΠΙΚΡΑ ΦΥΛΛΑ ΤΗΣ ΔΑΦΝΗΣ" του Τάσου Σβάρνα 

Δεν έχω πια προορισμό.........

`

Δεν έχω πια προορισμό.
Δηλαδή - προορισμό ποτέ δεν είχα. Έφτιαχνα όμως το
πρωί - κάθε πρωί
που έβαζα και με ξυπνούσε ξυπνητήρι -
τις βαλίτσες μου
(δύο : μία μικρή για τα βαριά,
μία λίγο μεγαλύτερη για ότι αγοράσω)
άλλαζα όλο προφύλαξη το συνδυασμό
στα μυστικά των ημερομηνιών, των σημαδιών
και των αιώνων,
τον αποστήθιζα έπειτα σε βιαστικό καφέ
στα όρθια πάντα, και πάντα στη κουζίνα.

Έζησα έτσι με το κάψιμο του άγουρου ξυπνήματος
στα μάτια
την ταραχή ενός ταξιδιού αναμονή
το ξανακοίταγμα - εισιτήριο, διαβατήριο, εντάξει.
Έζησα έτσι σαν χορδή, πράγμα που τελευταίως
μόνο μικρή μπορεί να' χει σημασία.

Για να συνομιλώ με τους καιρούς
των φόβων μου πάντα καλή μαθήτρια
έγινα γνώστης.

(Αυτή η ιστορία δεν ξέρω πώς τελείωσε
ούτε αν έχει τέλος τέτοια ιστορία).

Ελευθερία Σαπουντζή

Παιδικός έρωτας. Ο πρώτος αγιασμός της ψυχής μας.........

Βέβαια, ο Μαθιός είπε και το άλλο : "θα σου' ρθει όταν θα' σαι έτοιμος, όταν θα μάθεις να ερωτεύεσαι πραγματικά, όταν δηλαδή, θα καταλάβεις πως το βάθος, η ποιότητα μιας ερωτικής σχέσης, δεν κρίνεται από την αρχή της αλλά από το τέλος της, όταν θα μάθεις ν' αγαπάς τον άλλο, όχι γιατί σε κάνει ευτυχισμένο, αλλά γιατί είναι ικανός για την ευτυχία, όταν και οι δύο, φορτωμένοι μπαχαρικά, εξωτικά αρώματα και γιρλάντες εξαίσιας μνήμης, θα αναχωρούν για νέα ταξίδια, όπου οι πληγές γίνονται τριαντάφυλλα. Μα αυτό απαιτεί την ύψιστη εντιμότητα της ψυχής σου : Να απαλλάξεις την αγάπη σου από τον εγωισμό της. Τότε είναι σίγουρο πώς, παρά τις τρέλες που θα κάνουν τα συναισθήματα, στο τέλος θα μείνει ένα απόσταγμα ακριβό, συρμαγιά πλούσια και φανταχτερή για ένα νέο σεργιάνι, κατά τις επιθυμίες σου. Μόνο οι εξουσιαστικές σχέσεις αφήνουν πίσω τ' άπλυτά τους κι ο κόσμος γίνεται φτωχότερος"...............................
...................... Χαμογέλασε. Παιδικός έρωτας. Ο πρώτος αγιασμός της ψυχής μας.

(απόσπασμα από το Μυθιστόρημα του Χρόνη Μίσσιου " ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ ΕΙΝΑΙ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΟ ΓΕΡΑΝΙ").

Ν. ΒΡΕΤΤΑΚΟΣ

Το χρυσό αμάξι

Η στερνή μου αναχώρηση θα γίνει

από τούτο εδώ το σημείο'  γι' αυτό

δεν θα πρέπει να απομακρύνομαι.

Θα μου στείλει ο ήλιος ένα αμάξι

χρυσό, με ηνίοχα, ολόρθη, ντυμένη

στα ολόλευκα την αγάπη. Ένα

αμάξι ευκίνητο κι αλαφρό,

δίχως άλογα.

                      (χορωδίες

φωτός, μεσ' απ' το άβατο βάθος

αυτής εδώ της ζωής, θα αναπέμπουν

ούριον άνεμο).

                      Θα το σπρώχνει

ο ύμνος της χαράς προς τα πάνω.

                                                 (Πλούμιτσα 1987)

Από την ποιητική συλλογή του "ΤΟ ΧΡΥΣΟ ΑΜΑΞΙ", το ομόνυμο ποίημα γραμμένο λίγα χρόνια πριν τον βρουν νεκρό στην αυλή του σπιτιού του στην Πλούμιτσα Λακωνίας, προφητεύει στην ουσία τον ίδιο τον θάνατό του.

Στη Βιβλιοθήκη της Σπάρτης φυλάσσεται το Αρχείο του Νικηφόρου Βρεττάκου το οποίο αποτελείται από χειρόγραφα του ποιητή, πρώτες εκδόσεις βιβλίων του, προσωπικά αντικείμενα, μετάλλια διακρίσεις.

(Η μία από τις δύο τσάντες του Ν. Βρεττάκου και η προσωπική του πολυθρόνα)

(Ο Βρεττάκος μανιώδης καπνιστής έγραφε πολλές φορές στα πακέτα των τσιγάρων του - στη φωτό μαζί και το ρολόϊ χειρός του)

Παρακάτω μερικές πρώτες εκδόσεις βιβλίων του ποιητή. :

Το αρχοντικό του στο κτήμα Βρεττάκου στην Πλούμιτσα :

 Θερμές ευχαριστίες στους υπεύθυνους του Αρχείου Ν. Βρεττάκου για την φιλοξενία τους και την ξενάγησή τους στα μέρη που έζησε ο ποιητής και ιδιαίτερα στον π. Βασίλειο Χριστοδούλου που μας συνόδευσε και που η λατρεία του για την λογοτεχνία και τη ποίηση υπήρξε η αιτία αυτού του οδοιπορικού.

ΣΧΟΛΙΟ ΣΤΟ ΑΣΜΑ ΑΣΜΑΤΩΝ

Του Χρήστου Γιανναρά


Γνωρίζουμε τον έρωτα μόνο στην απόσταση της αποτυχίας. Πριν την αποτυχία δεν υπάρχει γνώση, η γνώση έρχεται πάντα μετά τη βρώση του καρπού. Σε κάθε έρωτα ξαναζεί η εμπειρία της γεύσης του παραδείσου και της απώλειας του παραδείσου. Σπουδάζουμε τον έρωτα μόνο εξόριστοι από την πληρότητα της ζωής που αυτός χαρίζει.

Στην εμπειρία του έρωτα είμαστε όλοι πρωτόπλαστοι. Η πείρα των άλλων δεν μας μαθαίνει τίποτα για τον έρωτα. Είναι για τον καθένα μας το αρχέγονο και μέγιστο μάθημα της ζωής, η αρχέγονη και μέγιστη εξαπάτηση. Μέγιστο μάθημα, γιατί σπουδάζουμε στον έρωτα τον τρόπο της ζωής. Και μέγιστη εξαπάτηση, αφού αυτός ο τρόπος αποδείχνεται ανέφικτος για την ανθρώπινη φύση μας.

Η ανθρώπινη φύση μας (αυτό το ακαθόριστο κράμα της ψυχής και του κορμιού μας) "ξέρει", με φοβερή οξυδέρκεια πέρα από νοήματα, πώς η πληρότητα της ζωής κερδίζεται μόνο στην αμοιβαιότητα της σχέσης. Στην αμοιβαία ολοκληρωτική αυτοπροσφορά. Γι 'αυτό και επενδύει η φύση μας στον έρωτα όλη την απύθμενη δίψα της για ζωή. Δίψα του κορμιού και της ψυχής μας.

Διψάμε τη ζωή, και το ενδεχόμενο της ζωής περνάει μόνο μέσα από τη σχέση με τον Άλλον. Στο πρόσωπο του Άλλου αναζητάμε τη δυνατότητα της ζωής - την αμοιβαιότητα στη σχέση. Ο Άλλος γίνεται το "σημαίνον" της ζωής, η αισθητή ανταπόκριση στη πιο βαθιά και κυρίαρχη της φύσης μας επιθυμία. Ίσως αυτό που ερωτευόμαστε να μην είναι το πρόσωπο του Άλλου, αλλά η δίψα μας ένσαρκη στο πρόσωπό του. Ο Άλλος να είναι πρόσχημα κι η αυτοπροσφορά μας αυταπάτη.
Όμως κι αυτό θα διαφανεί μόνο στην απόσταση της αποτυχίας.

Μετά την αποτυχία ξέρουμε ότι ο έρωτας είναι ο τρόπος της ζωής, αλλά τρόπος ανέφικτος για την ανθρώπινη φύση μας. Η φύση μας διψάει απεγνωσμένα τη σχέση, δίχως να ξέρει να υπάρχει με το τρόπο της σχέσης. Δεν ξέρει να μοιράζεται, να κοινωνεί. ξέρει μόνο να ιδιοποιείται τη ζωή, να την κατέχει και να την νέμεται. Αν η γεύση της πληρότητας είναι κοινωνία της ζωής με τον Άλλον, η ορμή της φύσης μας αλλοτριώνει την κοινωνία σε απαίτηση ιδιοκτησίας και κατοχής του Άλλου. Η απώλεια του παραδείσου δεν είναι ποτέ ποινή, είναι μόνο αυτοεξορία.

Τον τρόπο της ζωής τον σπουδάζουμε πάντοτε σαν χαμένο παράδεισο. Τον ψηλαφούμε στην στέρηση, στο εκμαγείο της απουσίας του. Έγγλυφο ίχνος του τρόπου της ζωής είναι η πίκρα της μοναξιάς στη ψυχή μας, η ανέραστη μοναχικότητα. Γεύση θανάτου. Με αυτή τη γεύση μετράς τη ζωή. Πρέπει να σε ναυτολογήσει ο θάνατος για να περιπλεύσεις τη ζωή, να καταλάβεις ότι πρόκειται για την πληρότητα της σχέσης. Τότε ξεδιακρίνεις τις ακτές του νοήματος : Ζωή σημαίνει να παραιτεί σαι από την απαίτηση της ζωής για χάρη της ζωής του Άλλου. Να ζεις, στο μέτρο που δίνεσαι για να δεχθείς την αυτοπροσφορά του Άλλου. Όχι να υπάρχεις, και επιπλέον να αγαπάς. Αλλά να υπάρχεις μόνο επειδή αγαπάς, και στο μέτρο που αγαπάς.

Διψάμε τη ζωή και δεν την διψάμε με σκέψεις ή νοήματα.Ούτε και με τη θέλησή μας. Την διψάμε με το κορμί και τη ψυχή μας. Η ορμή της ζωής, σπαρμένη μέσα στη φύση μας, αρδεύει κάθε ελάχιστη πτυχή της ύπαρξής μας. Και  είναι ορμή αδυσώπητη για σχέση, για συν-ουσία : Να γίνουμε ένα με την αντι-κείμενη ουσία του κόσμου, ένα με το κάλλος της γης, την απεραντοσύνη της θάλασσας, τη νοστιμιά των καρπών, την ευωδιά των ανθών. Ένα κορμί με τον Άλλον. Ο Άλλος είναι η μόνη δυνατότητα να έχει αμοιβαιότητα η σχέση μας με τον κόσμο. Είναι το πρόσωπο του κόσμου, ο λόγος κάθε αντι-κείμενης ουσίας. Λόγος που απευθύνεται σε μένα και με καλεί στην στην καθολική συν-ουσία. Μου υπόσχεται τον κόσμο της ζωής, το έκπαγλο κόσμημα της ολότητας. Στη μία σχέση.

Όταν γεννιέται ο έρωτας , γεννιέται η ζωή. Έκθαμβοι ψηλαφούμε την ένδεια του βίου να μεταμορφώνεται σε πλούτο απρόσμενης ζωής. Καθημερινές στιγμές ρουτίνας μεταλλάζουν σε εμπειρία γιορτής, γιατί η καθημερινότητα σαρκώνει τώρα την αμοιβαιότητα της σχέσης. Ούτε χρόνος υπάρχει με παρελθόν και μέλλον, ούτε χώρος εγγύτερος κι απώτερος. Ο χρόνος είναι μόνο παρόν, κι ο χώρος μόνο αμεσότητα παρουσίας. Χώρος αχώρητος η αδιάστατη εγγύτητα του Άλλου, και άχρονος χρόνος η πληρωματική διάρκεια της αμοιβαίας αυτοπροσφοράς.

Ο έρωτας είναι ή αμοιβαία θυσιαστικός, ή σπαραγμός και ρήξη - συμβιβασμός δεν υπάρχει........
.......................................
Επιτίθεται η ψυχή σε αυτό που της λείπει, μήπως και δικαιώσει τη δική της έλλειψη. Μήπως και "εκπνευματώσει" τη στέρηση.

[ Είναι που ξέρει καλά η σκύλα η ηδυπάθεια να ζητιανεύει πνεύμα, όταν της αρνούνται τη σάρκα].

(αποσπάσματα).

NAZIM XIKMET

                        (Αποσπάσματα από την συλλογή : ΤΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΤΩΝ 9-10 μ.μ.)

  30 ΣΕΠΤΕΜΒΡΗ 1945

Είναι ωραίο να σε σκέφτομαι

                                              γεμάτος ελπίδα,

είναι σα ν' ακούω το πιο ωραίο τραγούδι απ' την πιο ωραία

               φωνή του κόσμου.

Μα εμένα η ελπίδα πια δε μου φτάνει,

εγώ δε θέλω ν' ακούω πια τραγούδια

                                                 θέλω να τραγουδήσω...................

1 ΟΧΤΩΒΡΗ 1945

Πάνω στο βουνό :

ένα σύννεφο φορτωμένο ηλιοβασίλεμα κάθεται πάνω στο βουνό.

Και σήμερα :

χωρίς εσένα, δηλαδή χωρίς το μισό κόσμο πέρασα και σήμερα.

Θ' ανοίξουν σε λίγο

κατακόκκινα :

τα νυχτολούλουδα θ' ανοίξουν σε λίγο κατακόκκινα.

Σιωπηλά φτερά, θαρραλέα, μεταφέρουν στον αγέρα

                                             το χωρισμό μας που μοιάζει μ' εξορία........

2 ΟΧΡΩΒΡΗ 1945

Ο αγέρας κυλάει και φεύγει,

ποτέ το ίδιο κλαρί κερασιάς δεν κουνιέται με τον ίδιο αγέρα.

Πουλιά κελαηδούν στο δέντρο :

                                               θέλουν σπρώξιμο ν' ανοίξουν.

Εγώ θέλω εσένα :

                           να' ναι ωραία σαν εσένα η ζωή,

                                                                     φίλη,

                                                                            κι αγαπημένη.......

Ξέρω δεν τελείωσε ακόμα

                                        της δυστυχίας η γιορτή............

Μα θα τελειώσει, δεν μπορεί..........

5 ΟΧΤΩΒΡΗ 1945

Ξέρουμε κ' οι δυο, αγαπημένη,

μας έμαθαν :

                             να πεινάμε, να κρυώνουμε,

                             να πεθαίνουμε στην κούραση

                           και να ζούμε μακριά ο ένας απ' τον άλλο.

Δε μας ανάγκασαν ακόμα να σκοτώνουμε

και δε μας σκότωσαν ακόμα.

Ξέρουμε κ' οι δυο, αγαπημένη,

μπορούμε να μάθουμε στους άλλους :

                       ν' αγωνίζονται για τους ανθρώπους

                               και κάθε μέρα λίγο πιο βαθιά

                                         λίγο πιο ωραία

                                                      ν' αγαπάνε..................

9 ΟΧΤΩΒΡΗ 1945

Χτες τη νύχτα σε είδα στ' όνειρό μου :

Είχες ακουμπήσει στα γόνατά μου.

Σήκωσες το πρόσωπο και με κοίταξες μ' εκείνα τα πελώρια

       μάτια σου,

                                              στο χρώμα της ώχρας.

Κάτι με ρωτούσες.

Τα υγρά χείλη που ανοιγοκλείνουν,

                                                          μα δεν ακούω την φωνή του.

Κάπου μες τη νύχτα ένα ρολόι χτυπάει σαν είδηση φωτεινή.

Στον αγέρα ο ψίθυρος του απέραντου, του αιώνιου.

Το τραγούδι του "Μέμο", του καναρινιού μου, στο κόκκινο κλουβί,

το τρίξιμο του σπόρου πού, σπρώχνοντας το χώμα σε οργωμένο

           χωράφι, ψηλώνει,

κι ενός πλήθους η δίκαιη και νικηφόρα κραυγή, φτάνουν στ' αυτιά μου.

Τα υγρά χείλη σου όλο ανοιγοκλείνουν

                                                           μα δεν ακούω τη φωνή σου.

Ξύπνησα βλαστημώντας.

Είχα αποκοιμηθεί πάνω στο βιβλίο.

Σκέφτομαι :

                     μήπως ήταν η δική σου φωνή εκείνες οι φωνές ;

27 ΟΧΤΩΒΡΗ 1945

Το μισό μήλο εμείς

                               τ' ΄άλλο μισό αυτός ο θεόρατος κόσμος.

Το μισό μήλο εμείς

                               τ' άλλο μισό οι άνθρωποι.

Το μισό μήλο εσύ

                                τ'  άλλο μισό εγώ

                                                         οι δυο μας...................

Ο Ναζίμ Χικμέτ αναφέρει "τα ποιήματα των 9-10 μ.μ." για πρώτη φορά σ' ένα γράμμα που γράφει στη γυναίκα του , Πιραγιέ, από τις φυλακές της Προύσας το 1945.

.......................................... 

4 ποιήματα αναζητούν τον Έρωτα

1.

Μ' ένα πλοίο πηγαίναμε
οδηγούσε το ακρόπρωρο στο μαύρο
ζώστηκα σπαθί να πολεμήσω
ήρθε και στο στόμα βαμβάκι μου έβαλε
κι όπως έτοιμος ήμουν να πω
δεν την αντέχω πια την παρθενία
άνεμος Κυρίου μας ξενίτεψε
κι άλλο δεν είδα.

                                              Ελευθερία Σαπουντζή
                                (από την ποιητική συλλογή : Η κλινήρης Δευτέρα)


2.

Ξέφυγε ένα βλέμμα σου
και πήρε πορεία για τ' άστρα.
Χάραξε μια θολή γραμμή
και τράβηξε πέρα
για να χαθεί
μαζί με του σύγνεφου την πλέρια απουσία
να γίνει ένα
με τις ανάσες τ' ουρανού
να σε βρίσκω εκεί
τις ώρες που σε θέλω
και δε σ' έχω....

                                             Ρένα Ρηνιώτη - Ξενιού
                                       (από τη ποιητική συλλογή : νυχτερινή ομολογία)

3.

Προσπαθώ να σ' αγγίξω και φεύγεις
κρύβεσαι από μια οφθαλμαπάτη
στο παίξιμο των βλεφάρων μου
τρέχεις να κρυφτείς
περιορισμένος ο χώρος μου
στην απεραντοσύνη της φυγής σου.

Έχεις φύγει και εγώ αποκοιμήθηκα στ' όραμά σου
έχεις ταξιδέψει σε μέρη ξένα
εκεί που ποτέ δεν θα καταφέρω να σε βρω
εκεί που εισιτήριο δεν υπάρχει
ακόμη κι αν ο νους ταξιδέψει με ταχύτητα φωτός
Σκιές παντού τυλίγουν στον καθρέπτη το είδωλό σου
Εκείνο που αιώνια θα κρατώ ως Θεϊκό φυλαχτό.

                                                     Δημήτρης Σβάρνας { ΟΝΕΙΡΟΠΑΓΙΔΑ }

4.

Έτσι ακουμπώντας επάνω σου
λευκή σελίδα
Γράφεται μόνο του το ποίημα. Γέμισε το δωμάτιο
η μυρωδιά χαρτί που καίγεται.
Έτσι όπως ακούμπησα, γράφτηκε μεμιάς
ιστορία.
Όλων των εραστών που υπάρχουνε γιατί ποτέ
δεν συναντήθηκαν,
των τραγικών και αιφνιδίων θανάτων
των ονομάτων που όλα γίναν εύηχα.
Έτσι που ακούμπησα γόνατα στα γόνατά σου
μηρό σε μηρό στόμα σε στόμα
έγινα ηρωίς και τραγική.
Εισήλθα πια κι εγώ στων δύο τις ιστορίες.

                                                    Ελευθερία Σαπουντζή
                                    (από την ποιητική συλλογή : Σε χρόνο Αιωνίως Ενεστώτα)

Αρλέτα - Εκδρομή

............Εγώ από σένα θέλω

μόνο το όνειρο

Σημερινό

κι άσε τ' αύριο για αύριο..................

Η ηλεκτρονική ονειροπαγίδα σκοπό έχει να αλιεύσει όλες εκείνες τις κρυφές επιθυμίες και τα κρυφά όνειρα όλων μας που κάποτε είτε αποτυπώθηκαν ως έναρθρος λόγος σε χαρτί και μορφοποιήθηκαν σε Ποίηση και Λογοτεχνία είτε ήχησαν ως ονειρικά άσματα στις γραμμές του πενταγράμμου είτε πήραν ζωή και χρώμα με λάδι ή νερό σε έναν καμβά.

Η Ονειροπαγίδα υπάρχει στην καρδιά όλων μας και είναι γεμάτη από συναισθήματα, σκέψεις, καημούς, βάσανα και αγωνίες όπως αυτά τα απήγγειλε ο Ποιητής και τα ύμνησε ο Ραψωδός και ανυψώνουν τη ψυχή μας εκεί ψηλά στον ουρανό ατενίζοντας τη Ζωή και γεμίζοντάς την με τον  Θείο Λόγο, όπως Αυτός εκφράστηκε ανά τους αιώνες και ρίζωσε στις καρδιές των ανθρώπων.

Ο ιστότοπος αυτός δεν προσδοκά να γίνει ένα λογοτεχνικό μαγκαζίνο που θα γεμίσει τις κρύες σελίδες του με χωρικά και τσιτάτα διαφόρων Σοφών ή δεν θα είναι μόνο αυτό, αλλά προσμένει την συμμετοχή όλων των φίλων του, φιλοξενώντας  με ΑΓΑΠΗ κάθε σκέψη και κάθε συναίσθημα που θα μεταφέρεται με ΑΛΗΘΕΙΑ.

Η Ονειροπαγίδα, θέλω να γίνει ένας τόπος συνάντησης, το μέρος εκείνο που πηγαίναμε παιδιά στα διαλείμματα του σχολείου και αφουγκραζόμασταν τα όνειρά μας.

Στο e-mail μου :  dimsvarn111@gmail.com περιμένω να παγιδεύσω τα δικά σας όνειρα που θα μου στείλετε και να τα φιλοξενήσω με αγάπη στο blog.

ΚΑΛΗ ΑΡΧΗ καλύτερα ΚΑΛΟ ΤΑΞΙΔΙ στην χώρα των Ονείρων.